حكما مىگفتند كه ميل طبيعى ميان اجزاء عناصر و مراكز آنها وجود دارد و بدين جهت سنگ را كه به هوا پرتاب مىكنيم به زمين باز مىآيد و آب كه تبخير مىشود به هوا بالا مىرود و بر اين اصل مبتنى است جمله‌ى معروف : الجزء يميل الى الكل . مولانا اين قاعده را براى تاييد جذب جنسيت آورده است ، مصراع دوم تعبيرى شاعرانه است . گاو را رنگ از برون و مرد را * از درون جو رنگ سرخ و زرد را رنگهاى نيك از خم صفاست * رنگ زشتان از سياهابه‌ى جفاست صِبْغَةَ اللَّهِ نام آن رنگ لطيف * لعنة اللَّه بوى اين رنگ كثيف سياه آبه : آبى آميخته بلاى و لژن ، آبى كه بوسيله‌ى كندن جويى دراز از باتلاق و النگها جارى مىكنند و آن آب معمولا گوارا نيست . در حدود كرج آن را سياه آب مىگويند . صِبْغَةَ اللَّهِ : مقتبس است از آيه‌ى شريفه : صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً . ( البقرة ، آيه‌ى 138 ) كه مفسرين آن را به توحيد و اسلام و دين خدا و فطرت و حجت خدا تفسير كرده‌اند و صوفيان مىگويند كه آن رنگ بىرنگى است يعنى عدم تقيد نسبت به عادات و تلقينات كه مصنوع بشر است و نهاده‌ى حق نيست و در مرتبه‌ى اشباح ، اين رنگ آثار توفيق و در مرتبه‌ى ارواح و سرائر ، انوار تحقيق است . جع : لطايف الاشارات از ابو القاسم قشيرى ، نسخه‌ى عكسى ، كشف الاسرار ، انتشارات دانشگاه طهران ، ج 1 ، ص 382 ، 387 ، تفسير امام فخر رازى ، طبع آستانه ، ج 1 ، ص 753 - 752 بيان السعادة ، طبع ايران ، ج 1 ، ص 81 . بعقيده‌ى مولانا قيمت و امتياز انسان بصفات و اخلاق نيك و دورى از قيد و تعصب است و نژاد و گوهر و خون و رنگ سفيد يا سياه موجب امتياز